Günümüzde iş sağlığı ve güvenliğinin gerek eksikliği gerekse ihmali nedeniyle pek çok iş kazaları meydana gelmektedir. Halbuki işveren işçinin iş güvenliğini gözetmek mecburiyetindedir. İşveren bu yükümlülüğü yerine getirmediğinde iş kazası meydana gelmektedir ve işverenin hatta varsa alt işverenin de sorumluluğu gündeme gelmektedir. İşçi ise meydana gelen iş kazası neticesinde işçinin yaşadığı veya ileride yaşayacağı kayıpların önüne geçmek için ise iş kazası nedeniyle gerek maddi gerekse manevi tazminat davaları açılabilmektedir.
İş Kazası Nedir?
İş kazası, iş yerinde veya işin yürütülmesi nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hale getiren olaydır. İş kazası nedeniyle ölüm veya vücut bütünlüğü zarar gördüyse kişinin kendisi veya ölüm halinde yakınları işverene iş kazası nedeniyle maddi veya manevi tazminat davaları açabilmektedir. İş kazası nedeniyle tazminat davaları hem asıl işverene hem de alt işverene karşı açılabilmektedir. Müteselsil (ortak) sorumlulukları vardır.
İş Kazası Sayılan Haller Nelerdir?
- Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada meydana gelen olaylar iş kazası sayılmaktadır. Örneğin sigortalının iş yerinde kayıp düşmesi, elini kesmesi gibi olaylar iş kazası sayılmaktadır. Kazanın oluşumunda sigortalı işçinin ağır kusurunun bulunması veya kazanın mola esnasında meydana gelmesinin bir önemi yoktur. Örneğin Yargıtaya göre işçinin iş yerinde intihar etmesi de iş kazasıdır.
- İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına veya bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle gerçekleşen her olay iş kazası sayılmaktadır. Örneğin işverence verilen işin takibi nedeniyle gidilen kurumda meydana gelen kaza da iş kazası sayılmaktadır.
- Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda yaşanan olaylar iş kazası sayılmaktadır. Örneğin işveren tarafından iş için şehir dışına gönderilen sigortalının yolda trafik kazası geçirmesi veya şehir dışında konaklama esnasında kayıp düşmesi de iş kazası sayılmaktadır. Yine Yargıtaya göre iş için yurt dışı seyahati sırasında işçinin domuz gribine yakalanması da iş kazası sayılmaktadır.
- Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda meydana gelen her olay iş kazası sayılmaktadır. Örneğin kadın işçinin çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanında evde ayağının kayıp düşmesi iş kazası sayılmaktadır.
- Sigortalının, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazası sayılmaktadır. Örneğin işçileri işe getiren servisin trafik kazası yapması halinde iş kazası meydana gelmiş olacaktır.
İş Kazasının Bildirimi
İş kazası işveren tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ve kolluk kuvvetlerine bildirilmesi gerekmektedir. Kanuna göre işveren;
- İş yerinin yakınında bulunan kolluk kuvvetlerine derhal,
- Sosyal Güvenlik Kurumuna ise en geç kazadan sonraki 3 iş günü içinde bildirmesi zorunludur.
İş kazası işvereninin bilgisi ve kontrolü dışındaki yerlerde meydana geldiyse sayılan süreler işveren için öğrenme tarihi ile başlamaktadır. Meydana gelen kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağı, Kuruma bildirildikten sonra Kurum tarafında gönderilen görevliler ve Bakanlıkça görevlendirilen müfettişlerin yaptığı inceleme sonucunda karara bağlanmaktadır.
İş Kazası Nedeniyle Maddi Tazminat Davası
Meydana gelen iş kazası neticesinde kişinin ruhen veya bedenen yaşadığı maddi kayıpları talep ettiği davaya ş kazası nedeniyle maddi tazminat davası denilmektedir. İşçinin ölümü halindeyse yine yaşanan bu maddi kayıpları Borçlar Kanunu çerçevesinde işçinin yakınları bu dava ile talep edebilmektedir.
Bedensel Zarar Nedeniyle Maddi Tazminat
Geçici iş görememezlik tazminatı;
Geçici iş görememezlik, sigortalının iş kazası nedeniyle hastanede veya raporda belirtilen sürede istirahat halindeyken geçici olarak çalışmama durumudur. Geçici iş görememezlik tazminatı ise bu süre için verilen ödenektir.
Sürekli iş görememezlik tazminatı;
Sürekli iş görememezlik, işçinin engelli kalması durumunu ifade etmektedir. Engelli olma hali ise işçinin yaşadığı güç kaybını ifade etmektedir. İşçinin maluliyet oranına göre maddi bir tazminat belirlenmektedir.
Bedensel zarar nedeniyle geçici iş görememezlik veya sürekli iş görememezlik tazminatına ek olarak kişinin iyileşmesi için yapılan hastane masrafları ve kişinin ekonomik olarak gelecek süreçte olası kazançlarının azalmasından doğacak kayıplar da istenebilmektedir.
Ölümün Nedeniyle Maddi Tazminat
Kanuna göre ölüm hâlinde işçinin yakınlarının talep edebileceği maddi zararlar şunlardır:
- Cenaze giderleri.
- Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
- Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar
- Destekten yoksun kalma tazminatı, kişinin desteğinden yoksun kalan kişiler tarafından talep edilmektedir.
İş Kazası Nedeniyle Manevi Tazminat Davası
İş kazası neticesinde meydana gelen bedensel zarar veya ölüm neticesinden kaynaklı olarak işçi veya yakınları derin üzüntü ve keder duyabilmektedir. Yaşanılan bu üzüntünün azaltılması adına hâkim tarafından belirlenen bu miktara iş kazası nedeniyle manevi tazminat denilmektedir.
Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davalarında Zamanaşımı
İş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları için zamanaşımı süresi 10 yıldır. Zamanaşımı kazanın meydana gelmesi ile başlayıp dava açana kadar işlemeye devam etmektedir. Ancak bu tazminat davaları için geçerli olan zamanaşımı süresidir. Söz konusu iş kazası nedeniyle ceza davası için geçerli zamanaşımı süresi Ceza Kanuna göre belirlenmektedir.
İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
İş kazası nedeniyle maddi veya manevi tazminat davalarında, iş kazasının meydana geldiği yer mahkemesi yetkili mahkemedir. Aynı zamanda genel yetki olarak davalının yani işverenin yerleşim yeri de yetkili mahkemedir. Davalı birden fazla ise birinin yerleşim yerinde açmak yeterlidir. İş kazası nedeniyle görevli mahkeme İş Mahkemesidir. İş Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde ise İş Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Sakarya Tazminat Avukatı ve iş kazası nedeniyle tazminat davaları ile ilgili diğer sorularınız için bize ulaşın!
