Günümüzde işçilerin sabit ve risk oranı yüksek işlerde uzun yıllarca çalışması neticesinde meslek hastalıkları meydana gelmektedir. Meslek hastalığı gerek iş yerinin koşullarından gerekse işin görülmesinden kaynaklı meydana gelebilmektedir. Meslek hastalığına yakalanan işçinin hayatının devamında yaşayacağı zorlukların önüne geçilmesi adına meslek hastalığı nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilme hakkı mevcuttur.
Meslek Hastalığı Nedir?
Meslek hastalığı, işçinin çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir. Meslek hastalığı iş kazasında olduğu gibi bir olay şeklinde aniden meydana gelmez iş yerinin veya işin koşullarına belli bir süre maruz kalma sonucunda süreç içerisinde meydana gelir. Örneğin motor kurye işinde çalışan bir işçi ilk günden de iş kazası geçirebilir ancak meslek hastalığına yakalanamaz.
Meslek Hastalığının Unsurları Nelerdir?
- İşçinin sigortalı olması gereklidir. Bir hastalığın meslek hastalığı sayılabilmesi için meslek hastalığına yakalanan işçinin sigortalı olması gereklidir.
- İşin niteliği veya işi yürütme koşullarına bağlı bir hastalığın ortaya çıkması gereklidir.
- Sigortalı işçinin meslek hastalığı sonucunda bedensel ve ruhsal zarar meydana gelmiş olmalıdır. Örneğin maden işinde çalışan bir işçinin solunum yollarından kaynaklı bir hastalık meydana gelmesi meslek hastalığıdır. Meslek hastalığı işçi işten ayrıldıktan sonra da meydana gelmiş olabilir. İlgili yönetmelikte belirli bir yükümlülük süresi vardır. Bu süre iki gün ike 25 yıl arasında değişmektedir.
- İşçide bedenen ve ruhen bir zarar meydana gelmiş olmalıdır. Bu hasarın kalıcı veya geçici olması meslek hastalığı niteliğini değiştirmemektedir.
- Meslek hastalığı ile zarar arasında nedensellik bağı bulunması gereklidir. Yani sigortalı işçide meydana gelen bedensel ve ruhsal zarar meslek hastalığından kaynaklanmalıdır.
Meslek Hastalıkları Nelerdir?
- Kimyasal maddelerin neden olduğu hastalıklar
- Kanserler
- Göz Hastalıkları
- İşitme sorunları
- Yüzde meydana gelen hasarlar
- Cilt hastalıkları
- Solunum sistemi hastalıkları
- Mesleki infeksiyon hastalıkları
- Periferik sinir sistemi hastalıkları
- Psikoloji kaynaklı meslek hastalıkları
- Isı değişimi kaynaklı hastalıklar
Meslek Hastalığının Bildirilmesi
Meslek hastalığının bildirim süresi işverenin durumu öğrenmesinin ardından 3 iş günüdür. İşveren ilçe Sosyal Güvenlik kurumuna fiilen gidip belirtilen sürede bildirimde bulunabilir. İşçinin kendisi de meslek hastalığına yakalandığını öğrenmesi ile beraber belirtilen sürede bildirimde bulunmalıdır.
Meslek hastalığı bildirimleri Sosyal Güvenlik Kurumunun internet sitesinde bulunan “İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirgesi” ile doğrudan ya da posta yoluyla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü / Sosyal Güvenlik Merkezine gönderilerek de yapılabilir.
Meslek Hastalığı Nasıl Tespit Edilir?
Sigortalı işçi çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına yakalandıysa;
- Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık görevlileri tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanak olan tıbbi belgelerin incelenmesi,
- Sosyal Güvenlik Kurumunun gerekli gördüğü hallerde, işyerindeki çalışma koşullarının, bunları ortaya koyan denetim raporlarının ve gerekli olan diğer belgelerin incelenmesi neticesinde sağlık kurulu tarafından meslek hastalığı saptanır.
- İlgili yönetmelikte başlıca meslek hastalıklarına yer verilmesine karşın bir hastalığın meslek hastalığı olup olmaması noktasındaki uyuşmazlığı çözen kurum ise Sosyal Sigortalar Yüksek Sağlık Kurulu’dur. Yüksek mahkemenin kararına göre ise Kurulun verdiği karar sigortalı işçinin aleyhine ise işçi İş Mahkemesi’ne de başvurabilir.
Meslek Hastalığı Nedeniyle Maddi Tazminat Davaları
Meydana gelen meslek hastalığı sonucunda kişinin ruhen veya bedenen yaşadığı maddi kayıpları talep ettiği davaya meslek hastalığı nedeniyle maddi tazminat davası denilmektedir. İşçinin ölümü halindeyse yine yaşanan bu maddi kayıpları Borçlar Kanunu çerçevesinde işçinin yakınları bu dava ile talep edebilmektedir.
Bedensel Zarar Nedeniyle Maddi Tazminat
Geçici iş görememezlik tazminatı;
Geçici iş görememezlik, sigortalının meslek hastalığı sebebiyle hastanede veya raporda belirtilen sürede istirahat halindeyken geçici olarak çalışmama durumudur. Geçici iş görememezlik tazminatı ise bu süre için verilen ödenektir.
Sürekli iş görememezlik tazminatı;
Sürekli iş görememezlik, işçinin engelli kalması durumunu ifade etmektedir. Engelli olma hali ise işçinin yaşadığı güç kaybını ifade etmektedir. İşçinin maluliyet oranına göre maddi bir tazminat belirlenmektedir.
Bedensel zarar nedeniyle geçici iş görememezlik veya sürekli iş görememezlik tazminatına ek olarak kişinin iyileşmesi için yapılan hastane masrafları ve kişinin ekonomik olarak gelecek süreçte olası kazançlarının azalmasından doğacak kayıplar da istenebilmektedir.
Ölümün Nedeniyle Maddi Tazminat
Kanuna göre ölüm hâlinde işçinin yakınlarının talep edebileceği maddi zararlar şunlardır:
- Cenaze giderleri.
- Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
- Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar
- Destekten yoksun kalma tazminatı, kişinin desteğinden yoksun kalan kişiler tarafından talep edilmektedir.
Meslek Hastalığı Nedeniyle Manevi Tazminat Davaları
Meslek hastalığı ile meydana gelen bedensel zarar veya ölüm neticesinden kaynaklı olarak işçi veya yakınları derin üzüntü ve keder duyabilmektedir. Yaşanılan bu üzüntünün azaltılması adına hâkim tarafından belirlenen bu miktara meslek hastalığı nedeniyle manevi tazminat denilmektedir.
Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Meslek Hastalığı Tazminat Davalarında Zamanaşımı Süresi
Meslek hastalığı nedeniyle maddi ve manevi tazminat davaları için zamanaşımı süresi 10 yıldır. Zamanaşımı zararı ve faili öğrenme ile başlamaktadır. Bu bağlamda zararın öğrenilmesi doktor raporunun tam olarak hazırlanıp hastalığın ve tedavinin oluşturulması ile başlamaktadır.
Meslek Hastalığı Nedeniyle Tazminat Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Meslek hastalığının tespiti amacıyla işçinin dava açacağı görevli mahkeme, İş Mahkemesidir. Meslek hastalığı nedeniyle maddi veya manevi tazminat davalarında, meslek hastalığının meydana geldiği yer mahkemesi yetkili mahkemedir. Aynı zamanda genel yetki olarak davalının yani işverenin yerleşim yeri de yetkili mahkemedir. Davalı birden fazla ise birinin yerleşim yerinde açmak yeterlidir.
Sakarya Tazminat Avukatı ve meslek hastalığı nedeniyle tazminat davaları ile ilgili diğer sorularınız için bize ulaşın!
