Miras taksim sözleşmesi, miras bırakanın sağlığında mirasçılarıyla yapabileceği ve ölen kişinin mal varlığını nasıl paylaşılacağını düzenleyen resmi bir ölüme bağlı tasarruf türüdür. Bu sözleşme, mirasın paylaşımında uyuşmazlıkları önlemek, malvarlığının korunmasını sağlamak ve miras bırakanın iradesinin eksiksiz biçimde yerine getirilmesi amacıyla yapılır.
Miras Sözleşmesi Nedir?
Miras sözleşmesi, miras bırakan ile bir veya birden fazla mirasçı arasında yapılan ve miras bırakanın ölümünden sonra hüküm doğuran, resmi şekilde düzenlenmiş bir ölüme bağlı tasarruftur. Bu sözleşmeyle miras bırakan belirli mallarını mirasçılarından birine bırakabilir, miras paylarını belirleyebilir veya bir mirasçının mirastan çıkarılmasını düzenleyebilir. Miras sözleşmesi tek taraflı iradeye değil, karşılıklı rızaya dayanır ve bu yönüyle vasiyetten ayrılır.
Miras Sözleşmesi Nasıl Yapılır?
Miras sözleşmesi, resmi şekilde yapılmak zorunda olup, noter huzurunda veya kanunda belirtilen yetkili kişiler tarafından düzenlenir. Sözleşmenin geçerli olabilmesi için tarafların aynı anda resmi memur önünde bulunması gerekir. Sözleşme, yazılı şekilde hazırlanır ve miras bırakan ile sözleşme tarafı olan mirasçı tarafından imzalanır. Noter, düzenlediği sözleşmenin bir örneğini saklar ve ilgili kayıtlara işler.
1. Olumlu Miras Sözleşmesi
Olumlu miras sözleşmesi, miras bırakanın belirli bir kişiyi mirasçı ataması, bir malı ona bırakması veya miras payını artırması gibi olumlu nitelikteki tasarrufları içerir. Bu tür sözleşme özellikle miras bırakanın belli malların geleceğini güvence altına almak istemesi durumunda tercih edilir.
2. Olumsuz Miras Sözleşmesi
Olumsuz miras sözleşmesi ise miras bırakanın belirli bir mirasçıyı mirastan çıkarması, miras payını azaltması veya mirasçı olmaktan çıkarılacak kişinin bunu kabul etmesi gibi durumları düzenler. Bu tür sözleşme, özellikle aile içi anlaşmazlıkları önlemek veya mal paylaşımını netleştirmek amacıyla yapılır.
Miras Sözleşmesinde Tasarruf Ehliyeti ve Temsil
Miras sözleşmesi yapabilmek için tarafların ayırt etme gücüne sahip olmaları ve reşit bulunmaları gerekir. Miras bırakanın tam ehliyetli olması şarttır; temsil yoluyla miras sözleşmesi yapılması mümkün değildir. Mirasçı konumundaki diğer taraf ise sınırlı ehliyetsiz olsa bile yasal temsilci izniyle sözleşmeye taraf olabilir. Ancak sözleşmenin niteliği gereği miras bırakanın bizzat bulunması zorunludur.
Miras Sözleşmesinin İptali Davası
Miras sözleşmesi, ehliyetsizlik, hile, tehdit, yanılma veya şekil şartlarına uyulmaması gibi nedenlerle iptal edilebilir. İptal davası, miras açıldıktan sonra mirasçılar veya çıkarı zedelenen kişiler tarafından açılır. Mahkeme, sözleşmenin geçerliliğini değerlendirerek tasarrufun tamamen veya kısmen iptaline karar verebilir. Bu tür davalar miras paylaşımı öncesinde kritik önem taşır.
Miras Sözleşmesinin Feshi veya Sözleşmeden Dönme
Miras sözleşmesi, tarafların karşılıklı anlaşmasıyla feshedilebilir. Miras bırakan tek taraflı olarak sözleşmeyi feshedemez; ancak sözleşmede özel bir fesih hakkı tanınmışsa bu hak kullanılabilir. Taraflardan biri sözleşmeye aykırı davranırsa miras bırakan belirli şartlarda sözleşmeden dönebilir. Fesih işlemi de tıpkı sözleşmenin kurulması gibi resmi biçimde yapılmalıdır.
Miras Sözleşmesi Yargıtay Kararları
Yargıtay, miras sözleşmeleriyle ilgili birçok içtihat geliştirmiştir. Bu kararlar çoğunlukla sözleşmenin şekil şartlarının zorunluluğu, tasarruf ehliyeti, sözleşmeden dönme koşulları, mirasçı atama veya mal bırakma işlemlerinin geçerliliği gibi konular üzerinde yoğunlaşır. Yargıtay uygulamalarına göre en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin noter huzurunda yapılmaması veya ehliyetsizlik iddialarıdır. Bu nedenle miras sözleşmesinin usulüne uygun yapılması büyük önem taşır.
1.Miras Sözleşmesi: Tanım ve Temel Kavramlar
Miras sözleşmesi, miras bırakanın malvarlığı üzerinde ölümünden sonra hüküm doğuracak şekilde yaptığı ve karşı tarafın kabulüne bağlı olan ölüme bağlı tasarruflardır. Bu sözleşmelerin temel kavramları mirasçı atama, mirastan çıkarma, belirli mal bırakma ve miras paylarının düzenlenmesi gibi unsurlardır. Sözleşme, vasiyetten farklı olarak bağlayıcı ve karşılıklı bir anlaşmaya dayanır
2.Miras Sözleşmesinin Hukuki Niteliği ve Amacı
Miras sözleşmesi hukuken ölüme bağlı tasarruf niteliği taşır ve kesin bağlayıcıdır. Tarafların karşılıklı iradeleriyle kurulan bu sözleşme, miras bırakanın malvarlığını istediği gibi düzenlemesini ve mirasçıların da buna uyacağını garanti eder. Amaç miras paylaşımını düzenlemek, aile içi çatışmaları önlemek ve malvarlığını güvence altına almaktır.
3.Miras Sözleşmesi Türleri
3.1. Tek Taraflı Miras Sözleşmesi
Miras bırakanın tek taraflı tasarrufu ile malvarlığını belirli bir kişiye bırakmayı kabul ettiği, diğer tarafın ise sadece sözleşmeyi onayladığı sözleşme türüdür.
3.2. İki Taraflı Miras Sözleşmesi
Tarafların karşılıklı hak ve borç üstlendiği, her iki taraf için de bağlayıcı sonuçlar doğuran sözleşmelerdir. Genellikle miras bırakan ile mirasçı arasında karşılıklı edimler içerir.
3.3. İvazlı Miras Sözleşmesi
Miras bırakanın bir karşılık (para, mal veya hizmet) alarak yaptığı miras sözleşmesidir. Bu tür sözleşmelerde mirasçı bir bedel ödemeyi veya edimde bulunmayı taahhüt eder.
3.4. İvazsız Miras Sözleşmesi
Herhangi bir karşılık olmaksızın yapılan miras sözleşmesidir. Miras bırakan sadece kendi iradesiyle malvarlığını düzenler ve karşı taraf bir edimde bulunmaz.
4. Miras Sözleşmesi Şekli ve Yapılışı
4.1. Miras Sözleşmesinin Tarafları ve Ehliyeti
Miras bırakanın ayırt etme gücüne sahip olması ve reşit bulunması şarttır. Temsilci aracılığıyla miras sözleşmesi yapılamaz. Karşı taraf ise sınırlı ehliyetsiz olsa bile yasal temsilcinin izniyle sözleşmeye katılabilir.
4.2. Miras Sözleşmesinin Şekil Şartları
Sözleşme, noter huzurunda resmi şekilde yapılmalıdır. Taraflar aynı anda hazır bulunur, sözleşme yazılı şekilde düzenlenir ve imzalanır. Noter tarafından onaylanması zorunludur.
4.3. Miras Sözleşmesinin Geçerliliği
Geçerlilik için şekil şartlarına ve tasarruf ehliyetine uyulması gerekir. Aykırılık hâlinde sözleşme hükümsüz olur ve iptal edilebilir.
5. Miras Sözleşmesi ile Yapılabilecek Ölüme Bağlı Tasarruflar
Miras sözleşmesi ile mirasçı atanabilir, belirli mallar belli kişilere bırakılabilir, miras payları düzenlenebilir, mirasçıdan çıkarma yapılabilir veya özel koşullarla tasarruflarda bulunulabilir. Bu tasarruflar miras bırakanın ölümünden sonra geçerli olur.
6. Miras Sözleşmesi ile Yapılamayacak Ölüme Bağlı Tasarruflar
Miras sözleşmesi ile miras bırakanın kişisel hakları, kamu düzenine aykırı işlemler veya tasarruf ehliyeti dışındaki konular düzenlenemez. Ayrıca miras bırakanın sağlığında yapılması gereken bağışlar veya satışlar miras sözleşmesi ile yapılamaz.
7. Miras Sözleşmesinin Feshi ve İptali
7.1. Sözleşmenin Tarafların Anlaşmasıyla Sona Ermesi
Tarafların birlikte notere başvurmasıyla sözleşme karşılıklı anlaşmayla feshedilebilir.
7.2. Sözleşmenin Feshi ve Sözleşmeden Dönme
Taraflardan biri sözleşmeye aykırı davranırsa veya sözleşmede özel olarak fesih hakkı tanınmışsa fesih mümkündür. Ancak bu da resmi şekilde yapılmalıdır.
7.3. Sözleşmenin İptali
Hile, tehdit, ehliyetsizlik veya şekil şartı eksikliği varsa miras açıldıktan sonra iptal davası açılabilir.
Sakarya Miras Davası ile ilgili diğer sorularınız için bize ulaşın!
