Bir müşteriye mal satılmasına rağmen ödemenin alınamaması ya da banka kredisinin ödenememesi durumunda, borçlu hakkında icra takibi başlatılabilir. Buna karşın icra takibinin nasıl sorgulandığı, sürecin ne kadar sürede başladığı, e-Devlet üzerinden icra takibi başlatılıp başlatılamadığı, banka alacaklarında icra sürecinin hangi aşamada devreye girdiği, takibin ne kadar sürdüğü ve hangi noktada kesinleştiği gibi uygulamada büyük önem taşıyan konular çoğu zaman yeterince açıklanmaz.
İcra Takibi Ne Demek?
İcra takibi, alacaklının borcunu tahsil edebilmek için İcra ve İflas Kanunu (İİK) hükümlerine göre devlet gücünü kullanarak başlattığı yasal takip sürecidir. İcra takibi davası sayesinde alacaklı, mahkeme kararı almadan (ilamsız takipte) veya mahkeme kararıyla (ilamlı takipte) borcunu zorla tahsil edebilir.
İcra takibi ile borçlunun mal varlığına haciz konulabilir, bu mallar satılarak alacak tahsil edilebilir ve borçlu hakkında çeşitli yasal yaptırımlar uygulanabilir.
İcra Takibi Türleri Nelerdir?
İcra takibi, İİK’da düzenlenen farklı yollara göre başlatılabilir:
- Genel Haciz Yoluyla Takip (İlamsız Takip – İİK 58 vd.): Alacaklının elinde mahkeme kararı olmadan, sadece belgeye dayanarak (sözleşme, fatura, dekont vb.) veya belgesiz olarak başlattığı takiptir. Borçluya ödeme emri gönderilir ve borçlu 7 gün içinde borca/imzaya itiraz edebilir.
- İlamlı İcra Takibi (İİK 32 vd.): Alacaklının elinde kesinleşmiş mahkeme kararı, hakem kararı veya noter senetleri gibi ilam niteliğinde belge varsa başlatılan takiptir. Borçluya icra emri gönderilir ve borçlu sadece icra emrinin şekli şartlarına itiraz edebilir, borcun aslına itiraz edemez.
| Takip Türü | Yasal Dayanak | Gönderilen Belge | İtiraz Süresi | İtiraz Kapsamı | Özellik |
|---|---|---|---|---|---|
| Genel Haciz (İlamsız) | İİK 58 vd. | Ödeme Emri | 7 gün | Borca ve imzaya itiraz edilebilir | Mahkeme kararı gerekmez, en yaygın takip türü |
| İlamlı Takip | İİK 32 vd. | İcra Emri | 7 gün | Sadece şekli şartlara itiraz edilebilir | Mahkeme kararı veya ilam gereklidir, borca itiraz edilemez |
| Kambiyo Senetlerine Özgü Takip | İİK 167 vd. | Ödeme Emri | 5 gün | Sınırlı itiraz gerekçeleri | Çek, bono ve poliçe için özel takip yoludur |
| Rehnin Paraya Çevrilmesi | İİK 145 vd. | Ödeme Emri | 7 gün | Çok sınırlı itiraz hakkı | İpotek veya rehin varsa doğrudan satış yoluna gidilir |
İcra Takibi İşlemleri Nelerdir?
İcra takibi aşağıdaki adımlardan oluşur:
1. Takip Talebinin Hazırlanması ve Başvuru
Alacaklı, İİK 58’e uygun bir takip talebi dilekçesi hazırlayarak borçlunun yerleşim yerindeki İcra Müdürlüğü’ne başvurur. Takip talebinde alacaklının ve borçlunun kimlik bilgileri, alacak miktarı, alacağın kaynağı (sözleşme, fatura, senet vb.) açıkça belirtilir.
Alacak bir belgeye dayanıyorsa, belgenin aslı veya alacaklı tarafından onaylanmış borçlu sayısından bir fazla örneği icra dairesine verilmelidir (İİK 58/3).
Alacaklı, maktu başvurma harcı ve binde 5 peşin harç öder.
2. Ödeme Emri veya İcra Emrinin Düzenlenmesi
İcra müdürü, takip talebini aldıktan sonra ödeme emri (ilamsız takipte) veya icra emri (ilamlı takipte) düzenler.
Ödeme emrinde şunlar bulunur (İİK 60):
- Alacaklının veya vekilinin takip talebindeki kayıtları
- Borcun ve takip giderlerinin 7 gün içinde icra dairesinin banka hesabına ödenmesi ihtarı
- Borçlunun ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde imzaya veya borca itiraz edebileceği ihtarı
- İcra müdürünün imza ve mührü
3. Borçluya Tebligat ve Yasal Sürelerin Başlaması
İcra müdürü, ödeme emrini en az 3 gün içinde borçluya tebliğ eder (İİK 61). Tebligat PTT, elektronik tebligat veya icra memurları aracılığıyla yapılır.
Ödeme emri, tebliğ edilmesiyle hüküm ve sonuçlarını doğurur. Borçluya tebliğ edilmeden sonraki aşamalara geçilemez; aksi halde borçlu süresiz şikayet yoluna başvurabilir.
4. Takibin Kesinleşmesi
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde (kambiyo senetlerinde 5 gün) borca/imzaya itiraz etmezse ve borcunu ödemezse takip kesinleşir. İcra takibine itiraz edilirse takip durur ve alacaklı itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası açarak takibi devam ettirebilir.
5. Haciz Aşaması
Takip kesinleştikten sonra alacaklının talebiyle borçlunun mal varlığına haciz konulur. Haciz sırası:
- Banka hesapları ve nakit paralar
- Menkul kıymetler (hisse senetleri vb.)
- Taşınır mallar (araç, eşya vb.)
- Taşınmaz mallar (ev, arsa vb.)
- Maaş ve alacaklar (maaşın 1/4’ü haczedilebilir)
İcra memuru, borçlunun mallarını tespit ederek haciz tutanağı düzenler. Bazı mallar hacizden muaftır (yatak, mutfak eşyası, mesleki alet vb.).
6. Hacizli Malların Satışı ve Paranın Paylaştırılması
Haczedilen mallar, icra müdürlüğü tarafından açık artırma ile satılır. Satış bedeli önce icra masraflarına, sonra alacaklının alacağına mahsup edilir. Artan para borçluya iade edilir.
Hakkımda İcra Takibi Olduğunu Nasıl Öğrenirim?
İcra takibi sorgulama ve icra dosyası sorgulama için:
- E-Devlet üzerinden: e-Devlet’e giriş yaparak “Adalet” kategorisinde “İcra Dosyası Sorgulama” hizmetini kullanarak UYAP icra sorgulama yapabilirsiniz. Adınıza açılmış tüm icra dosyalarını görüntüleyebilirsiniz.
- İcra müdürlüğüne başvuru: Kimlikle icra müdürlüğüne başvurarak dosya bilgisi alabilirsiniz.
- Tebligat: İcra müdürlüğü size ödeme emri tebliğ ettiğinde haberdar olursunuz.
Hakkında İcra Takibi Başlatılan Kişi Ne Yapmalıdır?
Hakkınızda icra takibi başlatıldığında yapmanız gerekenler:
- Ödeme Emrini İnceleyin: Borç tutarı, alacaklı bilgileri, itiraz süresi gibi detayları kontrol edin.
- İtiraz Edin (gerekiyorsa): Borcunuz yoksa, ödediyseniz, zamanaşımına uğradıysa, imza size ait değilse 7 gün içinde icra dairesine yazılı itiraz edin.
- Borcunuzu Ödeyin: Borç gerçekse, 7 gün içinde ödeyerek süreci sonlandırın. Geç ödeme halinde daha fazla faiz ve masraf tahakkuk eder.
- Avukattan Destek Alın: İtiraz dilekçesi hazırlamak, şikayet yollarını kullanmak için avukat desteği önerilir.
İcra Takibi Ne Zaman Başlar?
İcra takibi kaç günde başlar?
Alacaklı icra müdürlüğüne başvuru yapıp harçları ödediği anda takip başlar. İcra müdürü en az 3 gün içinde ödeme emrini borçluya tebliğ eder.
Banka icra takibi ne zaman başlar?
Banka, kredi borcunu ödemediğinizde genellikle önce ihtarname gönderir, ardından icra takibi başlatır. Süre, kredi sözleşmesindeki şartlara göre değişir ancak genellikle 1-2 ay içinde başlatılır.
E-devlet icra takibi başlatma: Şu anda e-Devlet’ten doğrudan icra takibi başlatma mümkün değildir; alacaklı bizzat icra müdürlüğüne başvurmalıdır.
İcra Takibi Ne Kadar Sürer?
İcra takibi ne kadar sürer?
Süre, takip türüne ve borçlunun durumuna göre değişir:
- Borçlu itiraz etmezse ve öderse: 7-10 gün
- Borçlu itiraz ederse: İtirazın kaldırılması davası 6-12 ay sürebilir
- Haciz ve satış aşaması: 3-6 ay
- Toplam süre: 1-2 yıl veya daha fazla
İcra takibi ne zaman kesinleşir?
Ödeme emri tebliğinden 7 gün sonra (borçlu itiraz etmezse ve ödemezse) takip kesinleşir.
İcra Sürecinde Profesyonel Hukuki Destek Neden Önemlidir?
İcra takibi karmaşık hukuki prosedürler içerir. İcra takibi sorgulama ve UYAP icra sorgulama gibi konularda sakarya avukat desteği almanız, haklarınızı korur ve süreci hızlandırır. Alacaklıysanız, takibi doğru başlatmak; borçluysanız, zamanında itiraz etmek için mutlaka bir icra hukuku uzmanından yardım alın.
