Deport ve deporta ilişkin usuller genel itibarıyla 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nda yer almaktadır. Uluslararası literatürde deport olarak bilinen uygulama aslında sınır dışı etmektir. Ülkeler kendi sınırları içerisinde bulunan yabancıları belirli ikazlara uymamaları veya yasa dışı işlemler gerçekleştirmeleri hallerinde gönderilme masraflarını karşılayarak sınır dışı edebilme haklarına sahiptirler. Ülkelerin yabancıları belirli nedenlerle deport etmelerinin amacı kamu düzenini ve kamu güvenliğini korumaktır. Deport sonucu aynı zamanda kişinin bir daha ülkeye girişinin önlenmesi amacıyla ülkeye giriş yasağı da konulmaktadır.
Kimler Deport (Sınır Dışı) Edilir?
- Terör örgütü yöneticisi, üyesi, destekleyicisi veya çıkar amaçlı suç örgütü yöneticisi, üyesi veya destekleyicisi olanlar,
- Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar,
- Türkiye’de bulunduğu süre zarfında geçimini meşru olmayan yollardan sağlayanlar,
- Kamu düzeni veya kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlar,
- Vize veya vize muafiyeti süresini on günden fazla aşanlar veya vizesi iptal edilenler,
- İkamet izinleri iptal edilenler,
- İkamet izni bulunup da süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler,
- Çalışma izni olmadan çalıştığı tespit edilenler,
- Türkiye’ye yasal giriş veya Türkiye’den yasal çıkış hükümlerini ihlal edenler ya da bu hükümleri ihlale teşebbüs edenler,
- Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenler,
- Uluslararası koruma başvurusu reddedilen, uluslararası korumadan hariçte tutulan, başvurusu kabul edilemez olarak değerlendirilen, başvurusunu geri çeken, başvurusu geri çekilmiş sayılan, uluslararası koruma statüleri sona eren veya iptal edilenlerden haklarında verilen son karardan sonra bu Kanunun diğer hükümlerine göre Türkiye’de kalma hakkı bulunmayanlar,
- İkamet izni uzatma başvuruları reddedilenlerden, on gün içinde Türkiye’den çıkış yapmayanlar,
- Uluslararası kurum ve kuruluşlar tarafından tanımlanan terör örgütleriyle ilişkili olduğu değerlendirilenler,
- İşlediği suç nedeniyle hapis cezasına mahkûm edilen yabancı, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasının infazına veya koşullu salıverilmesine karar verildikten ve her halde cezasının infazı tamamlandıktan sonra, durumu, sınır dışı işlemleriyle ilgili olarak değerlendirilmek üzere derhal İçişleri Bakanlığına bildirilir yapılan değerlendirme sonucu sınır dışı edilmesine karar verilenler sınır dışı edilir.
Hakkında Deport Kararı Verilemeyecek Kişiler Kimlerdir?
Her ne kadar sınır dışı edilme nedenleri var olsa da sınır dışı edilemeyecek bazı kişiler vardır. Ancak yine de bu kişilerden belli bir adreste ikamet etmeleri, istenilen şekil ve sürelerde bildirimde bulunmaları gibi prosedüre uymaları istenebilmektedir. Bunlar;
- Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar,
- Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler,
- Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar,
- Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları,
- Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları sınır dışı edilemez.
Deport (Sınır Dışı Etme) Kararı Verilmesinin Sonuçları Nelerdir?
- Yabancılar sınır dışı etme kararıyla, menşe ülkesine veya transit gideceği ülkeye ya da üçüncü bir ülkeye sınır dışı edilebilir.
- Türkiye’yi terke davet:
Sınır dışı etme kararı alınanlara, sınır dışı etme kararında belirtilmek kaydıyla, Türkiye’yi terk edebilmeleri için on beş günden az olmamak üzere otuz güne kadar süre tanınır. Ancak, kaçma ve kaybolma riski bulunanlara, yasal giriş veya yasal çıkış kurallarını ihlal edenlere, sahte belge kullananlara, asılsız belgelerle ikamet izni almaya çalışanlara veya aldığı tespit edilenlere, kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturanlara bu süre tanınmaz.
Türkiye’den çıkış için süre tanınan kişilere, Çıkış İzin Belgesi verilir. Bu belge ise hiçbir harca tabi değildir.
- Sınır dışı etmek üzere idari gözetim ve bu gözetimin süresi:
Sınır dışı edilme nedenlerinden birine sahip olan yabancılar, kolluk kuvvetleri tarafından yakalanmaları hâlinde, haklarında karar verilmek üzere derhâl valiliğe bildirilir. Bu kişilerden, sınır dışı etme kararı alınması gerektiği değerlendirilenler hakkında, sınır dışı etme kararı valilik tarafından alınır. Değerlendirme ve karar süresi kırk sekiz saati geçemez.
Geri gönderme merkezlerindeki idari gözetim süresi altı ayı geçemez. Ancak bu süre, sınır dışı etme işlemlerinin yabancının iş birliği yapmaması veya ülkesiyle ilgili doğru bilgi ya da belgeleri vermemesi nedeniyle tamamlanamaması hâlinde, en fazla altı ay daha uzatılabilir.
Deport (Sınır Dışı Etme) Kararının İptali Nasıl Sağlanır?
Deport kararı, gerekçeleriyle birlikte hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancı, bir avukat tarafından temsil edilmiyorsa kendisi veya yasal temsilcisi, kararın sonucu, itiraz usulleri ve süreleri hakkında bilgilendirilir.
Yabancı veya yasal temsilcisi ya da avukatı, sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Mahkemeye başvuran kişi, sınır dışı etme kararını veren makama da başvurusunu bildirir. Mahkemeye yapılan başvurular on beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası hariç, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.
Deport (Sınır Dışı Etme) Kararı Vermeye Yetkili Merci Kimdir?
Deport kararı vermeye yetkili merci, hakkında işlem yapılacak kişi yabancı uyruklu olduğundan Türkiye Göç İdaresi Genel Müdürlüğü talimatı ile veya resen valiliktir.
Deport Avukatı ve Deport Avukatının Önemi Nedir?
Sakarya Deport avukatı, yabancılar hukuku alanında uzmanlaşmış, güncel mevzuata ve kararlara hâkim, deport prosedürlerini bilen avukatlara denilmektedir. Deport avukatı, yabancı uyruklu kişi hakkında sınır dışı kararı verilmesinden sonra hukuki süreci takip eder ve gerekli mercilere en doğru şekilde gerekli itirazda bulunarak yaşanan ve yaşanacak olan hak kayıplarının önüne geçmektedir. Alanında uzmanlaşmış bir deport avukatı mağduriyetlerin önüne geçmek ve haksız yere ülkeden sınır dışı edilmemek adına oldukça önemli bir yere sahiptir. Hatalı yapılan işlemler sonucu deportun önüne geçebilmek adına bilgili ve tecrübeli bir avukatla deport sürecini yürütüp sonlandırmakta fayda vardır.
